Zofia Kulik. Zamiast rzeźby. Przypisy

Czy do zrozumienia sztuki współczesnej potrzebna jest ekspercka wiedza? Wystawa „Zofia Kulik. Zamiast rzeźby. Przypisy” zachęca do spojrzenia na sztukę z perspektywy własnego doświadczenia – z otwartością i ciekawością. Punktem wyjścia jest praca jednej z najważniejszych postaci polskiej neoawangardy, a jej dopełnieniem – „Przypisy”, efekt spotkań Otwartej Grupy Roboczej, która przez kilka miesięcy przyglądała się twórczości Zofii Kulik, jednocześnie tworząc przestrzeń do jej wspólnego odkrywania.

Centralnym punktem wystawy jest jedna z najważniejszych prac Zofii Kulik, zrealizowana w 1971 roku jako jej dyplom na Wydziale Rzeźby warszawskiej ASP. W swojej realizacji artystka zrezygnowała z dłuta i klasycznych materiałów rzeźbiarskich na rzecz fotografii. Wykorzystując aparat, stworzyła sekwencję obrazów powstających w wyniku działań na ciałach modeli i różnych przedmiotach.

Kulik studiowała w czasie, gdy warszawską Akademię Sztuk Pięknych współtworzył Oskar Hansen – architekt, pedagog i autor koncepcji Formy Otwartej. Jego teoria zakładała, że dzieło nie powinno być zamkniętym, skończonym obiektem, lecz strukturą otwartą na zmienność, dialog i udział odbiorcy. Idee te były ważnym punktem odniesienia również dla jej dyplomu, który zatytułowała „Zamiast rzeźby”.

Wystawa w Muzeum Fotografii to pierwsza muzealna prezentacja tego dzieła w Polsce. Jej najważniejszą częścią jest pokaz slajdów – jedna z trzech części realizacji z 1971 roku. Trwająca około trzydziestu minut projekcja pozwala wejść w świat artystki i obserwować rozwijający się proces twórczy, w którym formy i kolory pojawiają się i znikają, wzajemnie na siebie oddziałując.

Ekspozycja nie kończy się jednak na prezentacji historycznego dzieła. Jej drugą, równie ważną część stanowią „Przypisy” – projekt przygotowany przez Otwartą Grupę Roboczą. Przez kilka miesięcy osoby reprezentujące różne pokolenia i doświadczenia wspólnie przyglądały się temu, jak dziś można odczytywać „Zamiast rzeźby” i jak mówić o sztuce współczesnej, by była dostępna dla odbiorców. Rezultatem tej pracy są teksty, notatki, szkice, materiały warsztatowe oraz dokumentacja kolejnych etapów wspólnych poszukiwań. „Przypisy” nie wskazują jednej właściwej interpretacji. Pokazują raczej, że nawet z pozoru trudną do zrozumienia sztukę można oswajać krok po kroku – poprzez jej doświadczanie, rozmowę i zadawanie pytań.

Idea Formy Otwartej znajduje swoje praktyczne rozwinięcie także w sposobie zbudowania samej wystawy. Odwiedzający mogą włączyć się we wspólne tkanie na przygotowanym krośnie. Powstająca z materiałów z recyklingu tkanina będzie zmieniać się przez cały czas trwania ekspozycji, pozostawiając ślad obecności kolejnych osób.

Całość uzupełnia cykl cotygodniowych spotkań poświęconych wybranym zagadnieniom związanym z twórczością Zofii Kulik, teorią Formy Otwartej i współczesnym odbiorem sztuki. Spotkania stworzą przestrzeń do rozmowy, wymiany doświadczeń i wspólnego odkrywania ekspozycji.

Wernisaż: 2 października 2026, godz. 18.00

Wstęp na wystawę „Zofia Kulik. Zamiast rzeźby. Przypisy” możliwy w ramach:
• biletu jednorazowego: 5 zł
• biletu łączonego: na wystawę główną lub biletu na wszystkie wystawy
• karnetu: 15 zł – nielimitowany wstęp na wystawę przez cały okres jej trwania oraz udział w wydarzeniach towarzyszących.

Kuratorka: Monika Kozień
Współpraca kuratorska: Otwarta Grupa Robocza (Aleksandra Adamowicz, Agnieszka Berezowska, Kasia Borysewicz, Annemarie Frascoli, Marta Gelu, Monika Kozień, Karolina Majchrowicz, Barbara Maroń, Tuyết Pham, Izabela Raś, Elżbieta Sobiecka, Anna Szczepańska-Krasoń, Paulina Świca; Osoby okazjonalnie wspierające proces: Małgorzata Flanek, Monika Góralewska, Joanna Hakluk, Elżbieta Kozień, Justyna Michalik-Tomala, Jakub Wójcik i Mysza).

Koordynacja i produkcja: Weronika Poskrobko
Projekt aranżacji: Bartek Buczek
Projekt typografii: Sławomir Bobola, Magdalena Tryba
Redakcja: Małgorzata Poździk
Tłumaczenie na język angielski: Aleksandra Szymczyk
Komunikacja i promocja: Olga Łuczyńska-Gawron, Julia Sokołowska, Alicja Szymska
Program towarzyszący i edukacyjny: Monika Kozień
Montaż wystawy i elementów multimedialnych: Thomas Skatulla, Marek Skoczylas, Michał Tochowicz, Paweł Woźny
Współpraca przy realizacji wystawy: Anna Biel - Mikołajewska, Joanna Gorlach, Joanna Żak-Persons

Patroni medialni: Radio Kraków, Radio Kraków Kultura, TVP Kultura
Mecenas MuFo: Re-Bau
Partner MuFo: Totalizator Sportowy – właściciel marki LOTTO