Nagroda im. Wojtka Falęckiego 2023
Laureat 2023: Yuriy Biley
Nagrodę im. Wojtka Falęckiego 2023 otrzymał Yuriy Biley za wystawę „Przybyłem, zobaczyłem, zapłakałem” w BWA Zielona Góra. Werdykt ogłoszono 8 grudnia 2023 roku podczas uroczystej gali w Muzeum Fotografii w Krakowie – pierwszej edycji Nagrody organizowanej we współpracy z MuFo.
Yuriy Biley (ur. 1988 w Użhorodzie na Zakarpaciu) jest artystą wizualnym i kuratorem, absolwentem Narodowej Akademii Sztuk we Lwowie (2011). Od 2015 roku mieszka i pracuje we Wrocławiu, a od 2022 – między Wrocławiem a Berlinem. Tworzy instalacje, kolaże i prace skupione na doświadczeniu emigracji oraz na tekście i języku jako czynniku kulturowym. Współzałożyciel kolektywu Open Group (od 2012) oraz galerii Detenpyla we Lwowie i NOWY ZŁOTY we Wrocławiu. Nagrodzona wystawa to opowieść o Polsce widzianej oczami przybysza – tej rzeczywistej i tej wyobrażonej. Artysta pokazał na niej m.in. serię cyfrowych kolaży opartych na „Notatniku fotograficznym” Władysława Hasiora, w których uwspółcześnił hasła propagandowe udokumentowane przez rzeźbiarza pół wieku wcześniej.
Uzasadnienie jury
„Jury doceniło wielowymiarowość projektu Yuriy Bileya, który poprzez nawiązania do polskiej historii sztuki i twórczości Hasiora stanowi refleksję nad znaczeniem języka w przestrzeni publicznej w czasach »post prawdy«. Cyfrowo manipulując oryginalne hasła propagandowe uchwycone przez Hasiora, Biley przedstawia Polskę wyobrażoną, alternatywną, utraconą - lub przyszłą. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość splatają się dzięki zabiegowi artystycznemu, swoistym manipulacjom artystycznym, pokazując, że fotografia jest elastycznym medium, które może być zalążkiem marzeń czy krytyki społecznej. Na uwagę zasługuje również dodatkowa praca badawcza i praca z archiwami, analiza polskiej historii i polityki społecznej tak bliskiej momentami Ukrainie, a także konceptualne podejście, które w kilku prostych gestach uruchamia naszą wyobraźnię i możemy się zastanowić, jak rzeczywiście wyglądałaby Polska, gdyby propaganda opierała się o przedstawione na pracach hasła”.
Wyróżnienie specjalne: Michał Maliński
Jury przyznało także wyróżnienie specjalne Michałowi Malińskiemu za wystawę „Melted Teeth” w Galerii Szaber w Krakowie. Projekt, poświęcony jest pułapkom chwilowej satysfakcji, jaką przynoszą media społecznościowe.
Michał Maliński (ur. 1997) jest absolwentem Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, współzałożycielem kolektywu i galerii Szaber. Pracuje z fotografią, instalacją i mediami cyfrowymi. W swojej twórczości bada wpływ mediów społecznościowych, kultury konsumpcji i cyfrowego obiegu obrazów na ludzką percepcję oraz emocje.
Osoby nominowane
W pierwszej edycji nagrody organizowanej we współpracy z MuFo nominowano czternaścioro artystek i artystów, których projekty uznano za najciekawsze zjawiska w polskiej fotografii minionego roku:
Yuriy Biley – wystawa „Przybyłem, zobaczyłem, zapłakałem”, BWA Zielona Góra
Marta Bogdańska – wystawa „Shifters / Zmiennokształtne”, Instytut Fotografii Fort, Warszawa
Mariusz Forecki – publikacja „Kurz”, X.PRINT – Fundacja Pix.House
Nicolas Grospierre – wystawa „Lapis Mundi”, Muzeum Ziemi PAN, Warszawa
Maria Kniaginin-Ciszewska – wystawa „Jak się czuje Twoje drugie serce?”, Galeria Miejsce przy Miejscu, Wrocław
Karolina Kowalska – wystawa „ABSTRAKTTROPIK”, Muzeum Manggha, Kraków
Michał Maliński – wystawa „Melted Teeth”, Galeria Szaber, Kraków
Rafał Milach – prace prezentowane na wystawie „UAtlas. Zapis wojennych migracji”, Społeczne Centrum Fotografii, Warszawa, oraz projekt „The Archive of Public Protests”
Anna Orłowska – wystawa „Sankt Anna”, Gunia Nowik Gallery, Warszawa
Łukasz Rusznica – wystawa „Gdy spojrzysz mi w oczy dwa razy, rozchylę usta lub zacisnę pięści” (projekt kuratorski), Muzeum Śląska Opolskiego, Opole
Agnieszka Sejud – wystawa „Do zobaczenia po drugiej stronie”, Festiwal W Ramach Sopotu, Sopot
Natalia Wiernik – projekt „Welcome” (wystawa, konferencja i publikacja)
Karolina Wojtas – wystawa „We Can't Live Without Each Other”, Foam Fotografiemuseum, Amsterdam
Anna Zagrodzka – wystawa „Alternaria alternata”, Instytut Fotografii Fort, Warszawa
Osoby nominujące i jury
W 2023 roku nominacje zgłosili: Paweł Bownik, Katarzyna Falęcka, Nina Giba, Magdalena Kownacka, Dominik Kuryłek, Ewa Łabno-Falęcka, Adam Mazur, Martyna Nowicka, Gunia Nowik, Arkadiusz Półtorak, Karolina Puchała-Rojek, Katarzyna Sagatowska.
O werdykcie zadecydowało jury w składzie: Bartosz Flak, Katarzyna Falęcka, Ewa Łabno-Falęcka, Agnieszka Olszewska, Iris Sikking, Jarosław Suchan, Agata Wąsowska-Pawlik.
Koordynacja współpracy: Agnieszka Olszewska.
O Nagrodzie
Nagroda im. Wojtka Falęckiego to prywatne wyróżnienie ustanowione w 2018 roku przez dr Ewę Łabno-Falęcką i dr Katarzynę Falęcką ku pamięci Wojtka Falęckiego, kolekcjonera i znawcy sztuki współczesnej. Od 2023 roku przyznawana jest we współpracy z Muzeum Fotografii w Krakowie i skierowana do twórców i twórczyń działających w Polsce w dziedzinie fotografii.
Nagrodę przyznaje się w dwustopniowym procesie. W pierwszym etapie grono ekspertów i ekspertek nominuje najciekawsze zjawiska w polskiej fotografii minionego roku, a następnie jury wybiera zwycięzcę spośród nominowanych. Osoba nagrodzona otrzymuje 12 500 zł brutto, a Muzeum może dodatkowo włączyć wybrane prace do swoich zbiorów. Wyniki ogłaszane są co roku podczas uroczystej gali, która odbywa się w grudniu.
Logo autorstwa Poli Dwurnik.
